Taalachterstanden en Taalontwikkelingsstoornissen

Wat is taalachterstand en een taalontwikkelingsstoornis (TOS)?
Hoewel een taalachterstand en een taalontwikkelingsstoornis (TOS) op elkaar lijken, is er een belangrijk verschil in de oorzaak en het verloop: 

Een taalachterstand ontstaat vaak door externe factoren, zoals een beperkt taalaanbod, meertaligheid of te weinig stimulans. Met de juiste extra aandacht en logopedie kan deze achterstand vaak volledig worden ingehaald.

Een TOS (taalontwikkelingsstoornis) is een aangeboren stoornis in de hersenen waarbij taal minder goed wordt verwerkt. Het staat los van intelligentie of opvoeding. Een kind met TOS heeft meer moeite om taal te leren, ook als er veel geoefend wordt.

Voor wie?

  • Kinderen die rond hun tweede jaar nog niet spreken of een zeer kleine woordenschat hebben.

  • Kinderen die moeite hebben met zinsbouw (bijv. “Ik die bal heb”), werkwoordvervoegingen of het begrijpen van opdrachten in de klas.

  • Kinderen die vastlopen in hun sociale contacten omdat ze taal niet goed kunnen inzetten om te spelen en contact te maken.

  • Kinderen die veel fouten maken in de zinsbouw, opdrachten vaak verkeerd begrijpen, erg stil zijn of  gefrustreerd raken omdat ze niet op woorden kan komen. 

Onze werkwijze & methodieken
Tijdens het onderzoek kijken we of er sprake is van een taalachterstand of een mogelijke taalontwikkelingsstoornis. Vervolgens kijken we naar de best passende behandelmethode voor het kind. We maken gebruik van bewezen methodes, onder andere:

  • CELF-5-NL / Schlichting Testen: Gestandaardiseerde tests waarmee we exact meten hoe groot de achterstand is ten opzichte van het gemiddelde. We kijken naar woordenschat, zinsbouw en taalbegrip.

  • Interactief Voorlezen: Een methode waarbij we niet alleen voorlezen, maar het kind actief betrekken bij het verhaal. Dit is zeer effectief voor het inhalen van een taalachterstand.

  • Hanen-programma: Een wereldwijd bekende methode waarbij we de ouders coachen. U leert hoe u in alledaagse situaties (zoals eten of badtijd) de taalontwikkeling van uw kind op een natuurlijke manier kunt stimuleren.

  • Visuele ondersteuning: Denk aan de inzet van pictogrammen of het visueel laten zien wat er van het kind verwacht wordt. 

  • NMG (Nederlands met Gebaren): Soms zetten we tijdelijk ondersteunende gebaren in. Dit verlaagt de frustratie bij het kind en slaat een brug naar het gesproken woord.

Wat kunt u verwachten?
Taaltherapie bij Logo4Kids is speels en interactief. De aanpak verschilt per diagnose. Bij een taalachterstand ligt de focus op het ‘onderdompelen’ in taal en het inhalen van de achterstand. Bij TOS is de begeleiding vaak langduriger en intensiever.

Voor jonge kinderen gebruiken we veel concreet materiaal en spelletjes. We verwachten van ouders een actieve rol; de logopedist is er vaak 1 behandeling per week, maar de echte taalontwikkeling vindt thuis plaats. Wij geven u de handvatten om van elk moment een leermoment te maken.  Ouders en leerkrachten worden nauw betrokken bij het proces. Wij geven u praktische adviezen over hoe u de communicatie in de klas of thuis kunt aanpassen, zodat het kind zich weer begrepen voelt en het zelfvertrouwen groeit.

Wat kunt u thuis al doen?
Praat veel met uw kind
Betrek uw kind bij alledaagse activiteiten (denk aan het koken, de was doen, boodschappen doen) en vertel hierbij wat je ziet, doet, wat je voelt. Ondertitel ook
wat uw kind doet, hierdoor leert het begrippen die in deze context nieuw voor hem/haar zijn.

Lezen
Lees samen met enige regelmaat een boek en praat over wat je ziet. Zo stimuleer je het leesplezier en de taal/spraakontwikkeling in 1 keer! Een bibliotheekabonnement voor kinderen onder de 18 is gratis aan te vragen bij de bibliotheek in de buurt!

Neem de tijd
Volwassenen hebben vaak de neiging in een hoog tempo te spreken, maar voor een kind is dit soms lastig te volgen. Praat langzaam, in korte eenvoudige zinnen. Herhaal begrippen die voor het kind nieuw zijn vaak en ondersteun eventueel wat je zegt met een plaatje of het voorwerp zelf. Probeer het kind de tijd te geven om hierop te reageren en luister aandachtig.

Positieve ervaringen opdoen
Verbeter uw kind niet met “Nee, zo zeg je het niet”, maar geef het goede voorbeeld. Beloon de inzet met een compliment, niet alleen het resultaat: “Wat heb je goed geoefend!”

Schermtijd
Video’s kijken is niet erg als het maar leerzaam is! Laat uw kind Nederlandstalige video’s kijken die passend zijn voor zijn/haar leeftijd. Doe dit onder toezicht of stel hierbij een beperking in. Kijk vooral ook samen en benoem wat je ziet gebeuren!

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de richtlijnen van de Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF) en de vigerende wetenschappelijke standaarden binnen de logopedische zorg. Onze therapeuten staan geregistreerd in het Kwaliteitsregister Paramedici en volgen continu bijscholing om te werken volgens de nieuwste inzichten.